کیوان ساکت، آهنگساز معاصر و از نوازندگان چیره دست تار و سه تار هست که بیشتر به خاطر نو آوری هاش در موسیقی ایرانی و همچنین در نوازندگی به خاطر توانایی های تکنیکی و به خصوص سرعت بسیار زیاد ( که فکر می کنم بی نظیر باشه) مشهور شده. او که از وفاداران مکتب وزیری هست، موسیقی رو همواره به صورت علمی دنبال کرده و در عین آشنایی کامل با موسیقی سنتی، سعی کرده اون رو با نیازهای جامعه امروز تطبیق بده.

اما یکی از کارهای جالبی که این هنرمند انجام داده، تنظیم و اجرای قطعاتی از موسیقی کلاسیک غربی برای تار هست. میدونید که به هر حال ساختار تار مطابق با موسیقی ایرانی هست و اجرای موسیقی غربی با اون کار دشواری به نظر می رسه. همچنین در بیشتر موارد تار که ساختار مضرابی داره، باید جایگزین سازهای آرشه ای مثل ویولن و ویولنسل بشه که سرعت بسیار بالایی رو در نوازندگی می طلبه.

فکر کنم سال۷۶ یا ۷۷ بود که کاست دیدار شرق و غرب کیوان ساکت رو شنیدم (نمی دونم دقیقاً چه سالی منتشر شده). در این کاست کارهایی از برامس، ویوالدی، مونتی، پاگانینی و موتسارت برای تار تنظیم و اجرا شده بود. این نوآوری، در عین استقبال عمومی، به چشم بعضی از طرفداران متعصب موسیقی خوش نیومد. به اعتقاد اونها با تار فقط باید آهنگ ایرانی نواخت، چیزی که ساکت اصلاً به اون اعتقادی نداشت. او در سال ۸۲ در آلبوم شرق اندوه این کار رو ادامه داد و  آداجیو (آلبینونی)، پرواز زنبور عسل (ریمسکی کورساکف)، آستریاس (آلبنیز) و برخی آثار باخ، ویوالدی و شوپن رو با تار اجرا کرد. در پایین همین صفحه، به نمونه ای از این آثار می تونید گوش بدید.

این آثار در مجموع، کارهای زیبایی از آب در اومده و نوای دلنشین تار در موسیقی غربی هم خودش رو نشون داده، هر چند که مهم تر از اون هنر تنظیم و همین طور قدرت نوازندگی ساکت هست. به عقیده شخصی، آداجیو آلبینونی فوق العاده شده و اجرای آثار باخ هم جالب توجهه، شاید نشون بده که تار با موسیقی دوران باروک بیشتر همخوانی داره. حتماً تایید می کنید که قطعه پرواز زنبور عسل اوج مهارت و سرعت نوازندگی کیوان ساکت رو نشون میده و اصلاً باور نکردنی به نظر می رسه. در بین این آثار شاید فقط اجرای قطعه آستریاس آلبنیز که در اصل برای پیانو نوشته شده و بعدها به کرات به عنوان یکی از قطعات کلیدی (و نسبتاً مشکل) تکنوازی گیتار مورد استفاده قرار گرفته، مقدار زیادی از لحاظ زیبایی با اجرای گیتار فاصله داشته باشه که البته این نظر شخصی منه. (اجرای گیتار آستریاس رو از اینجا بشنوید).

هر چند که شاید نوای دلنشین تار به اون اندازه که خودش رو در قطعات موسیقی سنتی نشون میده در این آثار نشون نده و گر چه شاید آثار کلاسیک غربی با سازهای خودش زیباتر اجرا بشه، ولی به هر حال باید پذیرفت که اقدام کیوان ساکت که حاصل صرف سالها وقته، کاری است در خور توجه، که در عین زیبایی و نوآوری، نشان دهنده تسلط او به موسیقی غربی و ایرانی و مهارت ویژه او در نوازندگی تار هست. علاوه بر این، ساکت ثابت می کنه که تار این قدر قابلیت داره که بشه باهاش آثار غربی رو هم اجرا کرد و حتی باعث بیشتر شناساندن این ساز به جهانیان هم شده.

آداجیو (آلبینونی)                            مارش ترکی (روندوی ترکی) (موتسارت)

مانوئه (باخ)                                  آستریاس (آلبنیز)

بادینری (باخ)                                رقص شماره 5 مجار (برامس)

سمفونی شماره 40 (موتسارت)        پرواز زنبور عسل (ریمسکی کورساکف)

** پانوشت ۱: برای حفظ حق مولف (کپی رایت)، تمامی آثار بالا با کیفیت پایین (32kbps, 11KHz) قرار داده شدند. همچنین زمان هر کدوم از اونها در حدود یک دقیقه هست. ( به غیر از آداجیو  که زمان اصلی اون ۸ دقیقه هست و اینجا ۳ دقیقه از اون قرار گرفته و مارش ترکی که با کیفیتی بهتر از اینجا در سایت خود مولف موجوده). به هر حال برای گوش دادن آثار با کیفیت بالا و زمان کامل، می تونیدcd  اونها رو تهیه کنید.

** پانوشت ۲: خوشبختانه نسخه غربی تمام این آثار در پست "درباره موسیقی کلاسیک" همین وبلاگ موجوده و شما می تونید با گوش دادن به اونها، اجرای تار رو باهاش مقایسه کنید. (دو اثر باخ در بالا، در بخش موسیقی کلاسیک با عنوان "تمهایی از باروک" دیده میشه). فقط آستریاس در اون پست موجود نیست که اون رو هم در بالا قرار دادم.